Tieng Noi Giao Dan

TẠI SAO PHẢI CÓ NỀN GIÁO LÝ VÀ NHỮNG CÁI NHÌN BAO DUNG ?
Linh Kỳ

Đã từ lâu, tôi vẫn thường mang trong lòng một câu hỏi:

Tại Sao Cần Có Nền Giáo Lý Và Những Cái Nhìn Bao Dung?

I. Dòng Lịch Sử Giáo Hội Và Những Điều Thiếu Bao Dung

Trải suốt dòng lịch sử giáo hội, đã rất nhiều lần, Giáo Hội Công Giáo nói riêng, người Thiên Chúa Giáo, các thế hệ Thiên Chúa Giáo, các nền giáo lý Thiên Chúa Giáo vốn đã làm nhiều việc thật thiếu bao dung:

a. World Christian Database có ghi nhận Giáo Hội Công Giáo như Tập Đoàn Sát Nhân Hạng 4 [1].

b. Tự điển bách khoa Brittannica có viết:

"Trọn lịch sử Thiên Chúa Giáo được đánh dấu bởi rất nhiều phương thức nhằm định nghĩa Giới Luật Yêu Thương trong nhiều khuôn khổ: những người đồng đức tin, người thân, người cùng sứ sở, người cùng quốc gia, hay cùng 1 tổ chức để rồi: "không còn tình yêu cho những kẻ xa lạ" " [2].

"Thiên Chúa Giáo luôn thực hành thái độ thiếu bao dung khi họ đối diện với Do Thái Giáo, ngoại giáo, và ngay cả những người lạc giáo" [3].

"Những thế hệ Thiên Chúa Giáo khởi đầu cố gắng loại bỏ ngoại giáo, phá huỷ cơ sở tôn giáo của họ, đền thờ, truyền thống và trật tự dựa trên đó" [4].

c. Không Có Ơn Cứu Rỗi Cho Dân Ngoại

Bắt đầu từ quan niệm "không chịu phép rửa" thì "không được ơn Cứu Rỗi" và từ đó tạo nên nhiều thế hệ thiếu bao dung với những người không chịu phép rửa tội theo đúng luật Công Giáo, khởi đầu cho những cuộc chiến tương tàn với những kẻ Ly Giáo, những tín đồ Lạc Giáo, Do Thái Giáo, tôn giáo khác, vv., mà từ sau Công Đồng Vatican II đã thay đổi để thành:

- Ơn Cứu Rỗi Cũng Có Cho Mọi Người [5].

- Ơn Cứu Rỗi cũng có cho những người tin theo Phật Giáo, Hồi Giáo, vv. [6]

d. Đường Lối Mục Vụ Thiếu Khoan Dung

Trong trang Web của dòng Đồng Công, www.dongcong.net có kể về Câu Truyện Đau Lòng tiêu biểu cho những đường lối mục vụ đầy đau thương và nước mắt, và xin thuật lại nguyên văn tại đây:

"Câu truyện đau lòng của vị Truyền giáo

Cha Piô Ngô Phúc Hậu đã ghi trong Nhật Ký Truyền giáo câu truyện rất đau lòng sau đây:

Ông chín Kiểu, năm nay đã ngót nghét 70. Mỗi giờ dạy học xong, tôi thường ra quán nước của ông ngày trước cổng trường. Đã từ lâu nói chuyện vòng vo, hôm nay tôi muốn đi vào chính đề: - Nghe nói ông Chín có Đạo, phải không? - Ừa, hồi đó tôi theo đạo Chúa như cha. Nhưng tôi bỏ xưng tội mấy chục năm rồi. - Vậy thì Chúa nhật tới tôi mời ông Chín đi lễ nghe!

Câu nói của tôi như một tiếng sét làm rung chuyển trời đất! Ông Chín khóc rú lên! Hai dòng lệ tuôn trào. Hai môi giật giật như người động kinh Tôi hoảng sợ ngồi chết trân. Năm phút sau, ông Chín bình tĩnh và kể chuyện:

-Cha tôi đạo dòng, bỏ Hòa Thành xuống Cái Keo làm ăn. Con cái sinh ra đều lấy vợ lấy chồng ngoại đạo. Cha sở Hòa Thành phạt cha tôi không cho xưng tội rước lễ. Đến khi già yếu, biết mình không còn sống bao lâu nữa, nên ông đã chèo thuyền 30 cây số, từ đây lên đến Hòa Thành, chầu chực suốt Tuần Thánh, năn nỉ xin xưng tội rước lễ Tuần Thánh mà không được! Ông đành chèo thuyền trở về. Ông buồn rồi chết! Cha tôi chết không được chôn trong đất thánh!

Nói đến đây ông Chín lại khóc rú lên lần nữa. Ông mếu máo nói với giọng hằn học: "Cha tôi có làm điều gì thất đức đâu mà Hội Thánh đang tâm đày đọa ông đến độ già rồi mà vẫn còn bị xua đuổi. Chết rồi mà vẫn còn bị ghét bỏ!…

Bầu khí ngộp thở. Tôi cáo từ ra về mà lòng buồn man mác… Mấy hôm sau, tôi đến thăm ông chín Kiểu, hy vọng xoa dịu nỗi đau lòng của ông. Không ngờ, thấy trên cổ ông đã đeo tượng đức Phật sáng chói! Thế là xong! Lối vào đời ông đã bị chăng giây kẽm gai rồi! Ông đeo tượng Phật để quyết liệt từ chối trở về với Chúa? Ông đeo tượng đức Phật để cảnh cáo linh mục "Từ nay đừng khuyên tôi trở lại đạo nữa!…"

Sau mấy chục năm bị nỗi đau cắn xé, hôm nay ông Chín đã xổ ra được. Giờ nầy chắc ông đang ngủ ngon. Trong giấc mơ những ngón tay ông đang mân mê tượng đức Phật từ bi. Còn tôi, linh mục Truyền giáo, thì giờ này vẫn chưa ngủ được. Một nỗi đau ray rứt vừa xuất hiện và có lẽ nó sẽ còn tiếp tục cắn xé lương tâm mình suốt đời!! (Lời góp ý: Sao cha không cầu nguyện và ăn chay để nhẫn nại và lâu dài chinh phục ông Chín? Vì theo lời Chúa, cha đã biết: "Thứ quỉ này, chỉ có ăn chay và cầu nguyện mới trừ được" (Mt 17:21)

Cha Hậu kể tiếp, tôi lan man nghĩ đến câu chuyện tại một giáo điểm nọ. Bà Năm khuyến khích chồng con theo Đạo, còn bà thì cứ khất lần. Khi gặng hỏi mãi bà đành tiết lộ:

"Hồi tôi còn bé, trong xóm tôi nhiều người theo đạo lắm. Ông cha Tây dạy: Theo đạo thì phải dẹp bỏ bàn thờ ông bà. Sau ngày Rửa tội linh đình, ông cha đi thăm các gia đình mới theo đạo. Tới một gia đình nọ, vừa tới cửa, ông cha giậm chân bẹt bẹt, miệng la hét: Tại sao chưa dẹp cái bàn thờ kia? Ông cha nhất định không bước chân qua ngưỡng cửa , cho tới khi cái bàn thờ ông bà bị khiêng bỏ ra ngoài sân!…"

Vừa nghe đến đây, tôi cảm thấy cái vị đắng đắng trong miệng, nghẹn ngào ở cổ. Bây giờ tôi mới hiểu suốt được nỗi lòng của ông Chín. Ông là người con có hiếu. Vì thương cha, mà ông hận Giáo Hội Công giáo! Giáo Hội đâu có dạy cha sở Hòa Thành xử quá khắt khe nghiêm ngặt với một tội nhân như vậy? Chỉ có ông Chín mới hiểu được rằng cha ông không thể không cưới vợ gả chồng ngoại đạo cho con cái, bởi lẽ cha ông sống cô thân cô thế giữa một vùng chỉ có người ngoại. Chỉ có ông Chín mới cảm thấy được cái tủi hận của một ông lão già gần đất xa trời, mà không được xưng tội rước lễ. Chỉ có ông Chín mới cảm thấy nỗi xót xa đau đớn khi bị từ chối không được chôn cất cha mình trong đất thánh, nơi mà cha ông hằng mơ ước!

Cha sở sau khi quyết liệt từ chối không cho ông lão già xưng tội rước lễ thì lòng vẫn an vui? Và sau khi nhất mực từ chối không cho con cháu chôn cất cha ông mình trong đất thánh, thì lương tâm ngài vẫn bình thản?! Đó là Luật, Luật của Giáo Hội?!

Giáo Hội đã canh tân, ít là từ sau Công Đồng Vaticanô II. Hẳn là đường lối mục vụ ấy không thể tồn tại và áp đặt trên cánh đồng Truyền giáo VN. (NKTG tr 41-43)." - Trích Gương Truyền Giáo, Một Linh Mục Ẩn Danh, www.dongcong.net

e. Những Cái Nhìn Thiếu Khoan Dung Cho Người Khác:

Suốt dòng lịch sử Giáo Hội chất chứa những cái nhìn thiếu khoan dung cho người khác và nay đã được sửa:

người cùng Tin Chúa nhưng không phải là Ki Tô Giáo;

người cùng Ki Tô Giáo mà không phải là Công Giáo

người ngoại đạo

kẻ bất đồng ý kiến về tôn giáo

mà tự điển bách khoa, Brittainica Encyclopedia còn viết lại thật cô đọng:

"Sự chiến thắng của lòng khoan dung có được đặc biệt là do những những mâu thuẫn hiển nhiên giữa nền thần học do nhận thức của Thiên Chúa Giáo như là một tôn giáo của tình yêu của Thiên Chúa, và những điều phi nhân bản thực hành bởi các Giáo Hội trong việc đàn áp những ý kiến bất đồng" [7]

II. Tại Sao Cần Có Nền Giáo Lý Và Những Cái Nhìn Bao Dung?
NẾU đã biết NỀN GIÁO LÝ CG, từ xưa đến nay, vẫn có nhiều điều thiếu bao dung, và 1 số điều nay đã được cởi mở.

có phải những ai sống theo tinh thần KI TÔ GIÁO, tinh thần CG chân chính cũng nên có 1 cái nhìn BAO DUNG hơn ?

BAO DUNG đủ để chấp nhận sự khác biệt trong tư tưởng, trong lối suy nghĩ về TK, về lối tôn thờ TC, vv.

BAO DUNG hơn để đủ chấp nhận chúng ta đều là Tín Hữu Tin Chúa từ một Thiên ChúaDuy Nhất, một Ki Tô Giáo mà khởi thuỷ chỉ là một Giáo Hội mà không phải là như World Christian Database viết rằng: hơn 39,000 giáo phái với 100 tín đồ trở lên.

BAO DUNG hơn để có thể chấp nhận việc KIẾN GIẢI NHẤT PHẬN ... anh em cùng 1 CHA CHUNG có thể mỗi

người kiến giải một cuộc sống, một thân phận riêng mà chưa hẳn (cho dù Giáo Hội CG là chính thống) vẫn điều gì cũng

đúng hết

Câu trả lời trên Lý Thuyết thật không khó NHƯNG trên thực tế là việc mà suốt dòng lịch sử Thiên Chúa Giáo:

- Chúng ta còn chưa làm được.

NHỮNG THÍ DỤ CHO THẤY NHỮNG TRỞ NGẠI LỚN LAO:

Cần có 1 nền giáo lý đủ bao dung để chúng ta vượt trên mọi khác biệt về các lối tôn thờ Thiên Chúa để cho các Giáo Hội Thiên Chúa Giáo, cho dù là KIẾN GIẢI NHẤT PHẬN, vẫn có thể cùng tin chung 1 Thiên Chúa Duy Nhất, học hỏi từ 1 Chúa Ki Tô, và cùng nhau xây dựng 1 Hội Thánh khởi đầu chỉ là 1.

Ở đây, tác giả xin mượn câu truyện về biến cố Đại Ly Giáo (Great Schism) do Linh Mục Trần Quang Báu thuật lại trên trang Web của ngài (www.xuanha.net) như một ví dụ cho những cái nhìn thiếu khoan dung gây nên một sự chia cách giữa hai Giáo Hội Ki Tô Giáo lớn nhất đương thời.

"Giáo hội Chính thống Đông phương (Eastern Oxthodox Church).

Lịch sử: Giáo hội Chính thống Đông phương bắt đầu từ năm 1054:

.... .... Lý do nội bộ Công giáo: Thời ấy Đông Tây còn có vấn đề tranh luận:

dâng Thánh lễ để tưởng nhớ Chúa chịu chết, bằng bánh lễ không men hay có men,

giữ chay thứ Bảy hay thứ Sáu,

linh mục độc thân hoặc lập gia đình.

Đức thượng phụ Constantinople, Micae Cerulario, chỉ trích một vài thông lệ của Giáo Hội Tây Phương, và xưng hô với đức giáo hoàng như một người anh em thay vì coi là vị cha chung, và từ chối không chịu tiếp đón các đại diện của đức giáo hoàng khi họ đến Constantinople trong ba tháng.

Thêm vào đó là sự không khôn khéo của phái đoàn Rôma sang Constantinopoli, sau 4 tháng điều đình không xong, vì bên nào cũng giữ lý của mình. Sau cùng, trong một thánh lễ, phái đoàn Rôma đã để lại bàn thờ bản ra "vạ tuyệt thông" viết sẵn cho Thượng phụ giáo chủ Micae Cerulario, rồi "phủi bụi chân" ra về.

Hôm đó là ngày 16 tháng 7 năm 1054. Vài ngày sau, Đức Micae Cerulario phản ứng lại bằng cách ra vạ tuyệt thông các đại diện và đức giáo hoàng Rôma.

Vạ tuyệt thông đôi bên này được duy trì mãi cho đến tháng 1 năm 1964, khi Đức Giáo Hoàng Phaolô 6 gặp gỡ Đức Thượng Phụ Athenagoras tại Giêrusalem trong vòng tay thân ái và cả hai đã cùng hủy bỏ vạ tuyệt thông ấy. Nhờ ơn Chúa, công việc tái hợp Chính Thống Giáo và Công Giáo Rôma hiện đang được tiến hành cách khá tốt đẹp.

(Theo: Lm Bùi Đức Sinh OP, Lịch sử Giáo hội Công giáo, Chân lý xb, Sài gòn, 1972 trang 12-18); và web site Nguoitinhuu.com Lịch sử Giáo hội Công giáo, Chương 3, Giáo hội thời Trung cổ, Catholic Almanac 2004)." - Trích www.xuanha.net

Câu truyện trên cho chúng ta thấy, vì những cái nhìn thiếu khoan dung dựa trên hai nền Giáo Lý vốn khác biệt chỉ một tí xíu, mà hai Giáo Hội Ki Tô Giáo lớn nhất đã "Giận Nhau Đến Đau Thương" suốt gần 1000 năm.

III. LỜI KẾT
"Con người thời nay ngây ngất trước những vật thể vô cungnhò và vô cùng lớn trong vũ trụ... Đối với nhiều người, vũ trụ mang dấu vết của Thiên Chúa, đó là nơi Thiên Chúa tỏ mình cho con người" [8]

Và vì lẽ đó, chúng ta nên nhìn nhận hình ảnh và ấn chứng của Thiên Chúa nơi tư tưởng, tiếng nói, hành động, kiến thức và lương tâm người khác, cho dù:

người đó không cùng một tôn giáo;

người đó chỉ cùng tin Thiên Chúa

người đó không cùng tin một nền giáo lý

và còn biết bao điều khác.

Để rồi, vì một nền Giáo Lý Bao Dung, những cái nhìn, quan điểm bao dung hơn, chúng ta có thể cùng ngồi lại với nhau để trao đổi, tìm hiểu thêm về Thiên Chúa, về Giáo Hội, về các Giáo Hội khác, về các tôn giáo khác, hay ngay cả về Ý Chúa cho những vấn đề luân lý, giáo lý nghiêm trọng như:

ngừa thai,

phá thai,

Linh Mục độc thân,

Linh Mục phụ nữ

hay bất cứ một điều gì khác, vì suy cho cùng, mỗi một tiếng nói, một hành động của chúng ta chỉ là một tư tưởng, một con người trong suốt quang phổ kiến thức và lương tâm nhân loại.

Tài Liệu Tham Khảo

[1] World Christian Encyclopedia (2nd edition). David Barrett, George Kurian and Todd Johnson. New York: Oxford University Press, 2001. 2 vols.

Top Ten Lists, list 3.

"Persecutors of most martyrs

4. Roman Catholics - 10,016,000"

[2] Brittainica Encyclopedia, Macropedia Version, Vol. 4, page. 525.

"The whole history of Christianity is characterized by many attempts to confine the commandment of love to certain cartegories: the fellow believer, the family member, the fellow tribeman or fellow countryman, or fellow party member, SO THAT NO LOVE IF LEFT FOR THE "FARAWAY PEOPLE"

[3] Brittainica Encyclopedia, Macropaedia version, Vol. 4, pg. 492:

- "Christianity consistently practiced intolerance attitude in its approach to Judaism and paganism as well as heresy in its own ranks".

[4] Brittainica Encyclopedia, Macropaedia version, Vol. 4, pg. 492:

"Early Christianity aimed at the elimination of paganism, the destruction of its institutions, temples, traditions and the order of life based upon it."

[5] "Redemptoris missio", John Paul II, 1990.12.07, có viết:

Chapter I

"Salvation in Christ Is Offered to All

10. The universality of salvation means that it is granted not only to those who explicitly believe in Christ and have entered the Church.

Since salvation is offered to all, it must be made concretely available to all.

But it is clear that today, as in the past, many people do not have an opportunity to come to know or accept the gospel revelation or to enter the Church. The social and cultural conditions in which they live do not permit this, and frequently they have been brought up in other religious traditions.

For such people salvation in Christ is accessible by virtue of a grace which, while having a mysterious relationship to the Church, does not make them formally part of the Church but enlightens them in a way which is accommodated to their spiritual and material situation.

[6] "Redemptoris missio", John Paul II, 1990.12.07, có viết:

Chapter 5, paragraph 55

"I recently wrote to the bishops of Asia: "Although the Church gladly acknowledges whatever is true and holy in the religious traditions of Buddhism, Hinduism and Islam as a reflection of that truth which enlightens all people, this does not lessen her duty and resolve to proclaim without fail Jesus Christ who is 'the way, and the truth and the life.'...The fact that the followers of other religions can receive God's grace and be saved by Christ apart from the ordinary means which he has established does not thereby cancel the call to faith and baptism which God wills for all people."100 Indeed Christ himself "while expressly insisting on the need for faith and baptism, at the same time confirmed the need for the Church, into which people enter through Baptism as through a door." 101 Dialogue should be conducted and implemented with the conviction that the Church is the ordinary means of salvation and that she alone possesses the fullness of the means of salvation."

[7] Brittannica Encyclopedia, Macropedia version, Vol. 4, pg. 492:

"The vitory of tolerance contributed especially to the recognition of the evident contradictions between the theological self-conception of Christianity as a religion of love of God and neighbour and the inhumanity practiced by the churches inthe persecution of dissenters."

[8] Trích đoạn lời tựa của Tân Ước, Nhóm Phiên Dịch Các Giờ Kinh Phụng Vụ, Tổng Giám Mục Phao Lô Nguyễn Văn Bình Ấn Chứng, 1996.