BỔN PHẬN CỦA PHÊRÔ LÀ MỞ CỬA NƯỚC TRỜI

NGUYỄN HỌC TẬP

Tuyên xưng đức tin của Thánh Phêrô được đoạn Phúc Âm được xác định vị trí tại miền đất Cesare Philipphê. Đoạn tường thuật được chia làm hai phần:

- phần đầu, Chúa Giêsu đặt hai lần câu hỏi với các môn đệ các ông nghĩ sao về Ngài:

- "Khi Chúa Giêsu đến vùng Cesare Philipphê, Người hỏi các môn đệ: Người ta bảo Con Người là ai?” (Mt 16, 13),

- "Chúa Giêsu lại hỏi: Còn anh em, anh em nghĩ Con Người là ai?” (Mt 16, 15).

- phần thứ hai, Chúa Giêsu ngợi khen và trao quyền hướng dẫn Giáo Hội cho Phêrô:

- "Nầy anh Simon, con ông Giona, anh thật có phúc, vì không phải phàm nhân mạc khải cho anh điều ấy, nhưng là Cha của Thầy, Đấng ngự trên trời. Còn Thầy, Thầy cho anh biết, anh la Phêrô, nghĩa là Tảng Đá, trên Tảng Đá nầy, Thầy sẽ xây Giáo Hội của Thầy, và quyền lực tử thần sẽ không thắng nỗi…” (Mt 16, 17-18).

Và sau đoạn Phúc Âm hôm nay, sau khi xác nhận lòng tin vững mạnh và đặt điểm tựa không lay chuyển trên Tảng Đá Phêrô, Chúa Giêsu bắt đầu mạc khải cho các môn đệ những khó khăn của cuộc tử nạn sắp đến, cuộc mạc khải sẽ được Phúc Âm thuật lại vào Chúa Nhật tuần tới (Mt 16, 21-27).

Hiểu như vậy, chúng ta sẽ thấy rằng biến cố Thánh Phêrô tuyên xưng đức tin chiếm vị trí trung tâm điểm của Phúc Âm. Chúa Giêsu chỉ mạc khải cuộc tử nạn của Ngài, mạc khải ý nghĩa sâu xa mầu nhiệm Giáng Trần và sứ mạng Ngài phải thực hiện, sau khi được các môn đệ thấu hiểu và xác tín rằng

- "Thầy là Đấng Ki Tô, Con Thiên Chúa hằng sống ” (Mt 16, 16).

Chúa Giêsu lập lại câu hỏi về Ngài đến hai lần, để nói lên tính cách quan trọng của đức tin. Sau câu hỏi thứ nhứt, Ngài được các môn đệ trả lời:

- "Kẻ thì nói là ông Gioan Tẩy Giả, kẻ thì bảo là ông Elia, có người lại cho là ông Geremia hay một trong các vị ngôn sứ ” (Mt 16, 14).

Sau câu trả lời vừa kể, Chúa Giêsu lập lại câu hỏi như trước, và quy trách thẳng vào con người của các môn đệ:

- "Còn anh em, anh em bảo Thầy là ai? ” (Mt 16, 15).

Điều đó cho thấy rằng Ngài không hài lòng về câu trả lời vừa kể của các ông, bởi lẽ Ngài không phải là “Gioan Tẩy Giả, Elia , Geremia hay một trong các ngôn sứ ”, mà là "Đấng Ki Tô ”, Đấng được Thiên Chúa xức dầu phong vương, là "Con Thiên Chúa hằng sống ”.

Và lần nầy các môn đệ không thể thối thoát, nghe "thiên hạ đồn rằng ”, "kẻ thì nói là…, kẻ thì bảo là…, có người lại bảo…”, mà chính các ông với xác tín tự lương tâm và trách nhiệm của mình, đứng ra tuyên xưng:

- "Thầy là Đấng Ki Tô, Con Thiên Chúa hằng sống ” (Mt 16, 15).

Như vậy, không ai còn có thể nói quanh co, viện cớ nầy, lý do khác, ý kiến của người nọ, kẻ kia. Đức tin là lòng xác tín, tâm tình và động tác của riêng của mỗi người, phát xuất tữ tâm hồn của mình, được Chúa mạc khải cho và là tiếng nói đáp ứng lại lời mời gọi của Chúa. Còn nữa, tuyên xưng đức tin không phải chỉ để hô lớn như chiếc thùng rỗng, mà là xác tín, nói lên những gì mình tin tưởng thật tự lương tâm và thể hiện bằng hành động trong cuộc sống:

- "Ai yêu mến Thầy sẽ giữ lời Thầy. Cha Thầy sẽ yêu mến người ấy. Cha Thầy và Thầy sẽ đến và ở lại với người ấy. Ai không yêu mến Thầy, thì không giữ lời Thầy ” (Jn 14, 23-24).

- "Vậy ai nghe những lời Thầy nói đây, mà đem ra thực hành, thì ví như người khôn xây nhà trên đá. Dù mưa sa, nước cuốn, bay bão táp ập vào, nhà ấy cũng không sụp đổ, vì đã xây trên nền đá” (Mt 7, 24-25).

Hiểu như vậy, chúng ta hiểu được tại sao Chúa Giêsu không chỉ khen Thánh Phêrô để mà khen, nhưng khen, để rồi với khả năng và ân phúc đáng được khen ngợi đó, Ngài giao cho Thánh Phêrô chìa khóa Nước Trời, để hành động, bảo đảm đức tin cho anh em và mở rộng cửa đón rước anh em vào với mình:

- " Nầy anh Simon, con ông Giona, anh thật có phước, vì không phải phàm nhân mạc khải cho anh điều ấy, nhưng là Cha của Thầy, Đấng ngự trên trời. Thầy cho anh biết, anh là Phêrô, nghĩa là Tảng Đá, trên Tảng Đá nầy, Thầy sẽ xây Giáo Hội Thầy, và quyền lực tử thần sẽ không thắng nỗi. Thầy sẽ trao cho anh chìa khóa Nước Trời: dưới đất, anh cầm buộc điều gì, trên trời cũng sẽ cầm buộc như vậy; dưới đất anh tháo cởi điều gì, trên trời cũng sẽ tháo cởi như vậy” (Mt 16, 18-19).

Trong đoạn Phúc Âm vừa trích dẫn trên chúng ta thấy rằng đức tin của Phêrô được chiếu sáng , không phải do "xác thịt ”, khả năng "phàm nhân ” mà Phêrô biết được, bởi lẽ đức tin là ân sủng Chúa ban cho. Đức tin của Thánh Phêrô do Chúa Cha ban cho, biết được căn cội của Chúa Giêsu, biết được chương trình cứu rỗi của Thiên Chúa đang được thực hiện nơi con người Chúa Giêsu. Bởi đó Thánh Phêrô được soi sáng và thốt lên:

- "Thầy là Đấng Ki Tô, Con Thiên Chúa hằng sống ” (Mt 16, 16).

Chúa Cha mạc khải cho Phêrô biết Chúa Giêsu là Con Thiên Chúa, cho Phêrô biết chương trình hành động của Ngài, thực hiện qua con người Chúa Giêsu, hiện diện trong lịch sử, là chương trình cứu rỗi cho mọi người, ban sự sống cho mọi người.

Bởi đó, câu Phúc Âm vừa kể "Thầy là Đấng Ki Tô, Con Thiên Chúa hằng sống ”, trong nguyên ngữ Hy Lạp cho phép chúng ta dịch như

- bản dịch Việt Ngữ “…Con Thiên Chúa hằng sống ”
- hay Pháp Ngữ “…le Fils du Dieu vivant ” (La Sainte Bible, L’École Biblique di Jérusalem, Cerf, Paris 1961, 1311),
- nhưng đồng thời chúng ta cũng có thể dịch được như bản dịch Ý Ngữ "…Con Thiên Chúa hằng ban sự sống ” (…il Figlio di Dio vivificante) (La Bibbia di Gerusalemme, EDB, Bologna 1986, 2125).

Thiên Chúa không những là Đấng hằng sống, mà còn là Đấng "hằng ban sự sống ” cho mọi người, mọi tạo vật.
Và Chúa Giêsu, Con Thiên Chúa Nhập Thể vào lịch sử nhân loại, để cứu rỗi nhân loại, ban sự sống cho nhân loại.
Và đó chính là những gì Chúa Giêsu đã xác nhận với Thánh Toma và các môn đệ:

- "Chính Thầy là đường, là sự thật và là sự sống ” (Jn 14, 6).

Và với Maria và Marta hai chị em của Lazzaro:

- "Chính Thầy là sự sống lại và là sự sống. Ai tin vào Thầy , thì dù đã chết, cũng sẽ được sống. Ai sống mà tin vào Thầy, sẽ không bao giờ phải chết ” (Jn 11, 25-26).

Hiểu như vậy, chúng ta sẽ thấy rằng Chúa Cha mạc khải cho Thánh Phêrô căn cội của Chúa Giêsu, "Con Thiên Chúa hằng ban sự sống ” và chương trình hành động cứu rỗi của Ngài qua Chúa Giêsu, không phải để Phêrô được ngợi khen khoái chí, thoả thích.

Cũng vậy, Chúa Giêsu không phải ngợi khen Thánh Phêrô được ân phúc, Chúa Cha mạc khải cho để tự xem mình trổi vượt hơn anh em. Càng không có lý lẽ Chúa Giêsu trao chìa khóa Nước Trời và quyền "cầm buộc hay tháo cởi ” để Phêrô tác oai, tác quái hành xử quyền lực tùy hỷ, mà là để hàng động theo chương trình "hằng ban sự sống ” của Chúa Cha cho mọi người. Chìa khóa Nước Trời để Phêrô "tháo cởi ” đem lại sự sống cho mọi người theo chương trình cứu động của Chúa Cha, được Chúa Giêsu giao cho Phêrô, phản ứng chống lại những gì Người đã khiển trách các kinh sư và người Pharisêu:

- "Khốn cho các người, hởi các kinh sư và người Pharisêu giả hình! Các người khóa của Nước Trời, không cho thiên hạ vào! Các người đã không vào, mà những kẻ muốn vào, các người cũng không để cho họ vào ” (Mt 23, 13).

Đọc Phúc Âm của việc "Thầy sẽ trao chìa khóa Nước Trời cho anh…” trong ý nghĩa Thánh Phêrô được Chúa Cha mạc khải cho chương trình cứu rỗi của Người thực hiện cho nhân loại, ban đời sống cho mọi người, "Thầy là Đấng Ki Tô, Con Thiên Chúa hằng ban sự sống ”, chúng ta thấy phận sự của Thánh Phêrô và của Giáo Hội được đặt nền tảng trên Phêrô, là tiếp tục chương trình cứu rỗi, "hằng ban sự sống ” của Thiên Chúa, mở cửa Nước Trời cho mọi người, giúp cho mọi người được sống đời sống Thiên Chúa ban cho, ngược lại cách hành xử của các kinh sư và các người Pharisêu, bị Chúa Giêsu lên án như vừa kể.

Đọc ý nghĩa của đoạn Phúc Âm theo tư tưởng vừa kể, chúng ta sẽ thấy rằng Thánh Phêrô được chính Chúa Cha mạc khải cho chương trình cứu rỗi của Người, căn nguyên của Chúa Giêsu và sứ mạng cứu rỗi mà Chúa Giêsu thực hiện, "Thầy là Đấng Ki Tô, Con Thiên Chúa hằng ban sự sống ”. Điều đó nói lên tại sao Thánh Phêrô là Tảng Đá của toà nhà Giáo Hội.

Đức tin của Thánh Phêrô là đức tin được nhận lãnh từ Chúa Cha,

"… vì không phải phàm nhân mạc khải cho anh điều ấy, nhưng là Cha của Thầy, Đấng ngự trên trời ” (Mt 16, 17).

Đức tin của Ngài là đức tin chính danh phát xuất từ chính Chúa Cha. Do đó, là đức tin rắn chắc như tảng đá, để bảo đảm cho những ai hội nhập vào Giáo Hội, vào Cộng Đồng do Ngài lãnh đạo, cùng tuyên xưng một niềm tin đối với Chúa Cha, niềm tin mà Ngài đã được Chúa Cha mạc khải cho. Hiểu được như vậy, chúng ta hiểu được tại sao Chúa Giêsu gọi Phêrô là Tảng Đá, và trên niềm tin vững chắc như sắt đá, chính danh phát xuất từ Chúa Cha, Chúa Giêsu sẽ xây dựng Cộng Đồng Giáo Hội Ngài, được đức tin sắt đá đó bảo đảm:

- "Thầy cho anh biết, anh là Phêrô nghĩa là Tảng Đá, trên Tảng Đá nầy, Thầy sẽ xây Giáo Hội của Thầy, và quyền lực tử thần sẽ không thắng nỗi ” (Mt 16, 18).

Nội dung của đức tin được Chúa Cha mạc khải cho là chính chương trình cứu rỗi của Thiên Chúa, “Thầy là Đấng Ki Tô, Con Thiên Chúa hằng ban sự sống ”.

Và như vậy "Thầy sẽ trao chìa khóa Nước Trời cho anh…”, là để Thánh Phêrô với đức tin được chính danh mạc khải rắn chắc như đá, hướng dẫn mọi người một cách chắc chắn vào Nước Trời, hưởng đời sống hạnh phúc mà Chúa Cha ban cho trong chương trình cứu rỗi của Người. Nói cách khác, bổn phận của Thánh Phêrô và của Giáo Hội mà Ngài hướng dẫn là báo cho mọi ngưòi biết những gì Chúa Cha mạc khải cho và hướng dẫn họ vào Nước Trời, dưới sự lãnh đạo chắc chắn của Ngài. Bổn phận của Thánh Phêrô và của Giáo Hội là đem lại đời sống cho con người.

Nhưng đọc câu Phúc Âm Chúa Giêsu nói với Phêrô, chúng ta có cảm tưởng là Chúa Giêsu giao cho Phêrô và cho Giáo Hội Ngài quyền cản trở, cầm giữ người khác, không cho họ nhiều người đạt đến phần rỗi:

- "…dưới đất, anh cầm buộc điều gì, trên trời cũng sẽ cầm buộc như vậy; dưới đất, anh tháo cởi điều gì, trên trời cũng sẽ tháo cởi như vậy” (Mt 16, 19).

Phải chăng Chúa Giêsu giao cho Thánh Phêrô và Giáo Hội Ngài có toàn quyền, để hành xử quyền bính độc tài, thương ai, ghét ai và cách nào tùy hỷ?

Đọc lại đoạn Phúc Âm Chúa Giêsu tuyên bố Thánh Phêrô là Tảng Đá, nền tảng vững chắc của Giáo Hội:

- "Anh là Phêrô, nghĩa là Tảng Đá, trên Tảng Đá nầy, Thầy sẽ xây Giáo Hội của Thầy, và quyền lực tử thần sẽ không thắng nỗi ” (Mt 16, 18),

nói lên đức tin rắn chắc như Tảng Đá, nền tảng của toà nhà Giáo Hội, nói lên nền tảng vững chắc, bảo đảm khỏi những chao đảo, lệch lạc, sai lầm, do kiến thức cũng như nghị lực giới hạn của con người, thành phần trong Giáo Hội, và cũng do quyền lực tử thần của thù nghịch tấn công, đánh phá, làm hại Giáo Hội,

"Các người khóa cửa Nước Trời không cho thiên hạ vào! Các người đã không vào, mà những kẻ muốn vào, các người cũng không cho vào ” (Mt 23, 13).

Hiểu như vậy, quyền lực "cầm buộc ” của Thánh Phêrô và của Giáo Hội không phải là quyền hành để hạn chế, thương ai, ghét ai, ban đời sống cho ai và cách nào tùy hỷ,
“dưới đất, anh cầm buộc điều gì, trên trời cũng cầm buộc như vậy ”, cho bằng là quyền lực hành xử để bảo đảm tránh sai lạc và chống lại dã tâm bất chính của quyền lực tử thần. Trong Giáo Hội được đặt nền trên Tảng Đá Phêrô, các thành phần được hướng dẫn, bảo đảm tránh sai lạc và những tấn công nhằm sát hại của tử thần. Trong Giáo Hội, chương trình cứu rỗi của Thiên Chúa, ban đời sống cho mọi người được bảo đảm cho thực hiện.

Thánh Phêrô là Tảng Đá nền tảng, bảo đảm cho Toà Nhà Giáo Hội vững chắc và là chìa khoá mở rộng cửa Nước Trời cho mọi người, nhưng là bảo chứng khóa chặt cửa đối với quyền lực tử thần, cả những hình thức ẩn nấp trá hình và những kẻ thoả hiệp phục vụ cho quyền lực bất chính để phá hủy Giáo Hội. Điều đó cho thấy tại sao Giáo Hội dạy chúng ta tin: - "Con tin Giáo Hội duy nhứt, thánh thiện, công giáo và tông truyền ” (Kinh Tin Kính).

Trong Giáo Hội được đặt trên Tảng Đá Phêrô, dưới sự hướng dẫn của Ngài và của những ai tiếp tục sứ mạng của Ngài, chúng ta được đức tin sắt đá chính danh của Ngài bảo đảm chống lại mọi quyền lực của tử thần. "Tông truyền ” là đặc tính bảo đảm vững chắc của Tảng Đá Phêrô trên con đường tìm đến sự sống trong Nước Trời.