THẾ BÍ KINH TẾ TRUNG QUỐC XÌ SANG CÁC NƯỚC NGHÈO Á CHÂU

Nguyễn Phúc Liên

Cuộc Khủng hỏang Tài chánh/ Kinh tế 2008 có sức tràn lan nhanh chóng như Tsumani, nhưng hậu quả của Khủng hỏang phải có thời gian lâu mới phục hồi. Tại sao hậu quả lại tràn lan mau chóng và sự phục hồi lại cần thời gian lâu mới có thể làm được ? Câu trả lời của chúng tôi sẽ được trình bầy trong những Đọan phân tích dưới đây.

Nếu một số dấu chỉ gần đây của Kinh tế Mỹ, cường quốc Kinh tế đã châm ngòi cho Khủng hỏang, cho thấy ít điểm lạc quan, thì những nước chịu ảnh hưởng như Liên Aâu, nhất là Nhật và Trung quốc vẫn ở trong tình trạng lo lắng đường hầm khá đen tối. Nhật và Trung quốc ít tin ở phía Tây phương có thể cứu mình nhanh chóng vì chính Tây phương còn lớn tiếng kêu gọi Trung quốc và Nhật hỗ trợ trấn an Khủng hỏang và vì thấy rằng những Biện Pháp Che Chở Kinh tế (Mesures Protectionnistes) mỗi ngày mỗi lớn mạnh từ Tây phương theo lời cảnh cáo đồng lọat của World Bank, IMF/FMI và WTO/OMC.

Trong cái thế bí Kinh tế ở đường hầm như vậy, Trung quốc và Nhật đang tìm giải pháp tại Á chấu với khối người trên 3 tỉ. Người ta đã quan sát thấy cái thế đi này của Trung quốc và Nhật. Hai nước này là chính yếu trong việc cho ra đời Qũy Dự Trữ Ngọai Hối Á Châu USD.120 tỉ. Cuộc Họp Thượng Đỉnh G17 Á-châu đã được chính thức triệu tập vào cuối tuần 10-12.04.2009 tại Thái Lan. Nhưng chẳng may, những cuộc Biểu tình tại Bangkok đã làm cuộc Họp không thành. Chắc chắn trong cuộc Họp thượng đỉnh này, Nhật và Trung quốc sẽ nhấn mạnh vào “Hội nhập Kính tế Á châu“ mà mặt trái của nó đã được phân tích. Gần đây nhất, tin cho biết rằng Thủ tướng Nhật sẽ sang thăm viếng Bắc Kinh. Có lẽ hai nước sẽ bàn và chia phần việc xâm lăng Kinh tế Á châu.

Chúng tôi phân tích điều tóm tắt trên đây dưới những khía cạnh:


=> Liên đới Kỹ thuật sản xuất hiện đại

=> Cái không may của Trung quốc

=> Bí quá thì phải xì

=> Việt Nam nhục nhã hứng cái xì rác rưởi của Trung quốc

Liên đới Kỹ thuật sản xuất hiện đại


Tôi nói khía cạnh này là để trả lời cho câu hỏi đầu tiên trong phần nhập đề, đó là Khủng hỏang Tài chánh/ Kinh tế lan rộng mau chóng như Tsumani, trong khi đó hậu quả Khủng hỏang phải có thời gian dài để phục hồi.

Việc tổ chức sản xuất Kinh tế hiện đại không mang tính cách liên hệ Chính trị, Xã hội, mà dựa trên Kỹ thuật để tìm mối lợi tối đa. Dù có bất đồng quan điểm Chính trị hay Nhân quyền đối với Trung quốc đi nữa, nhưng những Công ty Mỹ, Pháp, Đức... vẫn tổ chức sản xuất tại Trung quốc vì thu được mối lợi tối đa cho họ. Trung quốc có thù Nhật theo câu nói của Bruce LEE về việc cho chó Nhật vào Sở Thú, nhưng không phải Tầu, thì Trung quốc vẫn nhận sản xuất linh kiện rẻ cho các hãng Điện tử của Nhật.

Thời trước đây vào những năm 1930 chẳng hạn, mỗi Công ty sản xuất tối đa những linh kiện cấu thành món hàng cuối cùng của mình. Nhưng ngày nay, các Công ty sản xuất làm việc trong hệ thống Liên đới Sản xuất Linh kiện. Linh kiện là những bộ phận riêng lẻ để cấu tạo thành món hàng cuối cùng mang nhãn hiệu của Công ty. Tỉ dụ chiếc máy điện tử Toshiba của Nhật, nhưng một số những bộ phận cấu thành (linh kiện) lại được sản xuất tại Trung quốc, Việt Nam hay Mã Lai. Hệ thống Liên Đới Sản xuất Linh kiện được gọi theo tiếng Tây là “Système de Sous-Traitance des Pìeces détachées“. Một món hàng cuối cùng để bán cho người tiêu thụ được chia thành những bộ phận nhỏ (linh kiện). Những bộ phận này giao cho một Công ty chuyên môn sản xuất. Hệ thống Liên đới Sản xuất Linh kiện như vậy cho phép nền Kinh tế hai cái lợi rõ rệt:

* Công ty chuyên môn sản xuất một Linh kiện có thời giờ kiện tòan Linh kiện (Spécialisation et Perfectionnement de la Pìece détachée).

* Khi chuyên môn sản xuất một Linh kiện, thì Công ty trước hết đỡ tốn kém trang bị máy móc sản xuất (Installation des équipements), sau đó họ có thể tăng lượng sản xuất để làm giảm chi tiêu ban đầu cho những máy móc trang bị (Minimisation des Couts fixes d’Installation initiale).

Nếu lợi dụng được giá nhân công rẻ, thì giá thành linh kiện lại còn giảm xuống hơn nữa.

Mặc dầu vẫn biết rằng Trung cộng đàn áp Nhân quyền và không thích gì thể chế Chính trị của Trung quốc, nhưng những Công ty vẫn giao cho Trung cộng sản xuất trong hệ thống Liên Đới Sản Xuất Linh kiện nhằm giảm giá thành và bán món hàng cuối cùng tại Tây phương với giá cao để thu lợi tối đa. Nhật là một nước sản xuất High Tech, nhưng linh kiện lại giao cho Trung quốc.

Tổng thể trên Thế giới, nhất là cho các nước Tây phương tiêu thụ, Nhật và Trung quốc là hai trung tâm sản xuất Á châu rất quan trọng trong một hệ thống Liên Đới Sản xuất (Système de Sous-Traitance de Production).

Chính cái hệ thống Liên Đới Sản xuất này mà khi Thế giới, nhất là Tây phương, giảm phía CẦU hàng hóa tiêu thụ, thì hậu quả Khủng hỏang Kinh tế lan sang Trung quốc và Nhật ngay tức khắc. Việc lan tràn Khủng hỏang như Tsumani là do sự Liên Đới Sản xuất này. Việc phục hồi Kinh tế của hai trung tâm sản xuất Nhật và Trung quốc phải có thời gian dài vì nó tùy thuộc vào việc tăng phía CẦU của Thế giới, nhất là của Tây phương, vềï hàng hóa cuối cùng sẵng sàng để tiêu thụ (Produits finis prêts à la consommation).

Cái không may của Trung quốc


Trong phần phân tích trên đây về hệ thống Liên Đới Sản xuất, chúng tôi nói đến Nhật và Trung quốc. Nhưng từ phần này, với sự hạn hẹp của bài báo và với sự quan hệ thời điểm với Việt Nam, nên chúng tôi tạm để một bên phần phân tích về Nhật, mà chỉ nói đến trường hợp Trung quốc.

Ở phần mở bài, chúng tôi nói rằng có một số dấu chỉ cho thấy phần lạc quan về phía Cầu từ Hoa kỳ. Đây là niềm hớn hở cho Trung quốc hơn ai khác. Nhưng sự hớn hở ấy không lâu bởi vì báo THE WALL STREET JOURNAL ngày hôm nay, thứ Năm 30.04.2009, đăng ở trang nhất một bài với đầu đề là US ECONOMY SINKS AGAIN (Kinh tế Hoa kỳ lại chìm xuống). Báo giới Aâu châu mang hy vọng, nhưng đã phải đăng tải :“Le déclin de 6.1% de l’économie américaine !“(Sự xuống giốc 6.1% của Kinh tế Mỹ“ (Nhật báo LE TEMPS (Thụy sĩ), thứ Năm, ngày 30.04.2009, trang 17).

Hàng hóa của Nhật thuộc High Tech và có tính cách cạnh tranh với chính hàng hóa sản xuất tại Tây phương khi có phục hồi Kinh tế. Nhưng hàng hóa Trung quốc thuộc lọai Low Tech, việc phục hồi Kinh tế Trung quốc không dễ dàng.

Thực vậy, Trung quốc là một trung tâm sản xuất, nhưng việc sản xuất qui tụ vào những hàng hóa sau đây:


=> Linh kiện phục vụ cho những hàng tiêu thụ giữ bản quyền tại Tây phương hoặc Nhật. Khi hàng chính Tây phương và Nhật giảm phía cầu tiêu thụ, thì những Công ty Liên quốc gia (Multinationales) giảm hẳn việc đặt mua hoặc sản xuất linh kiện từ Trung quốc.

=> Những hàng hóa Low Tech phục vụ tiêu thụ thông dụng hàng ngày như chổi quét nhà, rổ rá để bánh mì, dù che tắm biển vân vân... Những hàng hóa này bị cắt đi dễ dàng.

=> Hàng may dệt: vải vóc, chăn mền, quần áo rẻ tiền, dầy dép thường nhật vân vân. Khi bị khủng hỏang, người ta có thể dùng lại đồ cũ.

=> Đồ chơi cho trẻ em. Khi khủng hỏang khó khăn, người ta có thể bắt trẻ em chơi lại đồ cũ chất đầy ắp trong kho.

=> Thuốc men và đồ ăn động chạm đến sức khỏe. Những chế biến mang chất độc của Trung quốc đã làm Thương Hiệu của Trung quốc về những hàng này giảm hẳn xuống. Khi heo ở Việt Nam bị chết, người ta hỏi tại sao không chích thuốc đề phòng? Câu trả lời của nông dân rằng đã chích thuốc, mà heo vẫn chết. Hỏi thuốc nào và từ đâu. Họ trả lời đó là thuốc từ Trung quốc. Vậy thì heo càng chết mau hơn ! Một số nước nghèo Phi châu đã bắt đầu sợ thuốc Trung quốc !


Cuộc Khủng hỏang Tài chánh/ Kinh tế của Tây phương thực sự đã cắt việc mua hàng thường dùng hoặc linh kiện từ Trung quốc xuống 70%.

Họat động Kinh tế tập trung vào một chế độ độc tài với tất cả những quy họach bền vững của đảng, nhưng Kinh tế tùy thuộc vào phía CẦU theo hướng phân tích của KEYNES, một yếu tố tùy thuộc người khác nhất là những người có tự do quyết định tiêu thụ. Nếu ở thời kỳ hòan tòan Cộng sản mà Nhà Nước có tòan quyền quy họach cả TIÊU THỤ, thì Trung cộng có thể không bị nạn như ngày nay. Nhưng quy họach sản xuất tập trung của Trung cộng đã gặp phải quyền TỰ DO TIÊU THỤ của Tây phương. Cái không may hay cái không ngờ ngu dốt của độc tài sản xuất Trung cộng là ở chỗ đó.

Bí quá thì phải xì


Trong phần này, chúng tôi phân tích CÁI BÍ Kinh tế Trung cộng ở chỗ nào và CÁI XÌ của Trung cộng ra đâu.

Tình trạng CÁI BÍ của Kinh tế Trung cộng như sau:


=> Ngay từ World Economic Forum Davos 2009 (WEF Davos), Trung quốc đã bầy tỏ sự lo lắng về Che Chở Kinh tế (Protectionnisme/Protectionism) và kêu gọi hãy chống lại việc Che Chở Kinh tế này. Khi Obama tuyên bố “Buy America) và Sarkozy không muốn hãng Renault chuyển nhà máy sang Cộng Hòa Tcheque, thì Trung quốc thấy cái mầm Che Chở Kinh tế sắp mọc thành cây.


=> Sự lo lắng từ thời WEF 2009 đã trở thành sự thật. World Bank, rồi IMF/FMI và WTO/OMC xác nhận một sự thật phũ phàng về Che Chở Kinh tế hiện ra: 66 Biện Pháp Che Chở Kinh tế (Mesures Protectionnistes) đã có thực từ những nước Tây phương. Con ma Che Chở Kinh tế hiện ra nguyên hình và trở thành ông Ngáo ộp hù dọa cho xuất cảng của Trung cộng. Ngay cả Aán Độ, với 1,1 tỉ dân, đã công khai cấm nhập cảng đồ chơi từ Trung quốc.

=> Trong cuộc Họp ASEM Bắc Kinh và trong cuộc Họp G20 Luân Đôn, Trung quốc nhận thấy phía Tây Phương yếu kém về Kích cầu Kinh tế bởi vì mỗi nước lo riêng cho số phận của mình mà nước nào cũng có Ngân Sách thiếu hụt. Cuộc Họp G20 tại Luân Đôn như là cứu tinh, nhưng nói đến sự đóng góp cho IMF số tiền USD.1000 tỉ để giài quyết Kinh tế, thì nước nào cũng hứa suông. Obama thì tuyên bố đầy những chương trình lớn chuyện giống như một sinh viên mới xuất thân Đại học, bầy đủ thứ Flow Charts vẽ vời rất đẹp. Sarkozy thì choi choi khoa tay múa chân như anh hùng Thế giới, nhưng không dám quay về nước Pháp để giải quyết những vấn đề căn bản của nước mình mà ông là Tổng thống.

=> Trên đây là những cái bí cho Trung quốc từ những nước ngòai. Tại Lục địa Trung quốc, không thể phủ nhận những cái bí sau đây mà báo chí nước ngòai nói ra, dù Trung cộng bưng bít:

* Những phản kháng của dân nghèo lên tới 80'000 lần mỗi năm

* Nhân công du mục thất nghiệp tập thể phải về đồng quê. Ngành xây cất hầu như thải nhân công đến 90%.

* Điều quan trọng là sinh viên ra trường thất nghiệp. Quan trọng vì việc nổi dậy từ phía sinh viên, thì tình trạng căng thẳng xã hội trở thành nguy hiểm cho chế độ. Tờ THE WALL STREET JOURNAL hôm qua, thứ Tư 29.04.2009, đăng bài của Ian JOHNSON, từ Nanjing, dài trên hai trang đẫy (pp.20-21), với đầu đề CHINA FACES GLUT OF GRADUATES (Trung quốc đối diện với sự tràn đầy những người có bằng cấp). Tờ báo nói mỗi năm có 6.1 triệu sinh viên ra trường mà gặp cảnh thất nghiệp lan tràn tập thể. Tờ báo viết “Up to one-third of last year’s 5.6 million university graduates are still looking for work, and this year will see another 6.1 million hit the labor market.“ (p.20) (Đến một phần ba của 5.6 triệu sinh viên ra trường vẫn còn phải đi kiếm việc, và năm nay sẽ còn thấy 6.1 triệu nữa đang phải vật lộn với thị trường nhận lực.)

* Về tình trạng đầu tư trực tiếp từ nước ngòai, đà xuống dốc vẫn tiếp tục. Trong báo THE WALL STREET JOURNAL, ngày 16.04.2009, Aaron BACK và Victoria RUAN, dưới đầu đề INVESTMENT IN CHINA SLOWS (Đầu tư vào Trung quốc chậm lại), viết như sau: “BEIJING—Foreign investments in China continued to fall in March, new figures indicate, as many companies cut back expansion plans during the global downturn. Foreign direct investment in China dropped 9.5% in March from year earlier“ (p.25) (BẮC KINH—Những đầu tư nước ngòai vào Trung quốc tiếp tục tụt xuống vào tháng Ba như những con số cho thấy, vì nhiều Công ty cắt bỏ những chương trình mở rộng trong thời đi xuống tổng quát. Đầu tư trực tiếp nước ngòai vào Trung quốc tụt xuống 9.5% vào tháng Ba sánh với năm trước.).

* Không có đầu tư mới, và không họat động vì xuất cảng giảm mạnh, các Công ty gặp tình trạng tự động thua lỗ và máy móc thiết bị mỗi ngày mỗi mất hiệu lực hiện đại. Thực vậy, trước đây, Trung quốc đã trang bị nhà máy bằng những thiết bị “second hand“ mua và sửa lại từ Aâu châu. Bây giờ thiếu đầu tư đổi mới, những nhà máy càng ngày càng trở thành cũ kỹ, mất hiệu lực cạnh tranh hiện đại. Cách đây chừng hai chục năm, chính chúng tôi đã biết một cơ xưởng lớn tại Zurich Thụy sĩ chỉ chuyên sửa chữa lại máy second hand để bán cho Trung quốc. Một tỉ dụ điển hình là máy móc và phương pháp khai thác Bauxite tại Tây Nguyên là phương pháp ướt đã lỗi thời.

Với những CÁI BÍ trên đây, Trung cộng buộc lòng phải tìm cách làm những CÁI XÌ điều bí ra ngòai. Trước hết, tại nội địa, các Công ty không thể tiêu thụ hết những hàng hóa ứ đọng vì tụt dốc xuất cảng và vì khối dân khổng lồ của Trung quốc thiếu khả năng mua hàng (pouvoir d’achat). Các Công ty không thể phát không hàng hóa cho dân chúng vì họ bị thua lỗ, nhất là không bao giờ họ có thể làm cho giá hàng tăng lên, yếu tố kích thích sản xuất. Trong khi ấy, vì tình trạng giảm CẦU của Tây phương, họ không thể nào XÌ kho hàng ứ đọng sang Mỹ hay Liên Aâu.

Việc giải quyết những CÁI BÍ của Trung quốc là tìm cách XÌ những CÁI BÍ ấy sang các nước nghèo Á châu, nhất là các nước thuộc khối ASEAN. Người ta gọi đây là tham vọng bành trướng Kinh tế Trung quốc ra các nước Á châu, hay đúng hơn phải gọi đây là Trung quốc tìm cách XÌ những rác rưởi trên đầu các nước nghèo Á châu khi mà Trung quốc chứa đầy dẫy những CÁI BÍ của mình.

Trung quốc đã phải bỏ ra USD.25 tỉ, USD.10 tỉ dưới dạng giúp đỡ kích cầu Kinh tế và USD.15 tỉ dưới dạng cho vay để có thể mua chuộc những nước nghèo Á châu chấp nhận những CÁI BÍ mà Trung quốc XÌ ra. Thực vậy, Trung quốc có thể dùng tiền hối lộ để những lãnh đạo các quốc gia nghèo chấp nhận những gì sa thải ra từ Trung quốc:

* Việc trước hết, Trung quốc xuất cảng những hàng hóa ứ đọng sang các nước nghèo lân cận. Những lãnh đạo tham nhũng chấp nhận cho những hàng hóa này vào nước mình, mặc dầu biết đây là phạm vào cái tội giết chết nền Kinh tế của chính nước mình. Trung quốc được phép mở thêm những khu thương mại China Towns tại những nước nghèo.

* Việc thứ hai là Trung quốc đấu thầu để dành lấy những Dự án tại các nước nghèo. Những Dự án này giúp Trung quốc thải những nhà máy cũ, bán thêm thiết bị cho những nước đã cho Trung quốc trúng thầu.

* Việc thứ ba là giải quyết nạn thất nghiệp tập thể tại Trung quốc. Giống như Dự án khai thác Bauxite Tây Nguyên, Trung quốc sẽ xuất cảng lao công sang các nước nghèo với những Dự án đã trúng thầu vì đút lót hối lộ. Nhân công tại những nước nghèo đang cần việc làm, nhưng những lãnh đạo đã ăn hối lộ không cần biết đến dân chúng của mình, mà chấp nhận cho công nhân Trung quốc tự do vào chiếm việc.

* Việc thứ tư là giải quyết lớp sinh viên thất nghiệp mỗi năm tăng lên trung bình 6 triệu. Ngày nay, Trung quốc nói là xuất cảng lao công, nhưng trong tương lai, họ phải xuất cảng chuyên viên, trí thức từ những Đại học. Họ cho ra ngòai làm việc để giải quyết căng thẳng xã hội từ giới trẻ trí thức thất nghiệp có thể nguy hiểm cho chính chế độ.

Việt Nam nhục nhã hứng cái xì rác rưởi của Trung quốc


Có bốn cái lý do để cắt nghĩa những Lãnh đạo Việt Nam nhục nhã cúi đầu hứng chịu những rác rưởi mà Trung quốc XÌ xuống:


1) Lãnh đạo đảng CSVN, vì quá cố thủ bám lấy quyền hành độc tài Chính trị, mà phải cúi đầu chấp nhận sự sai bảo của Trung quốc để nước này bảo trợ cho quyền hành Chính trị của mình. Tỉ dụ điển hình: cúi đầu chấp nhận mất Biên giới, Hòang Sa, Trường Sa, Biển Đông mà không dám hé họng nói điều gì. Thậm chí còn theo lệnh của Tầu đàn áp lòng yêu nước của người Việt Nam.

2) Trung quốc không những bao che cho quyền lực mà còn dùng tiền để thỏa mãn tham nhũng để có được tất cả những dễ dàng việc tràn lan hàng ứ đọng của Trung quốc xuống Việt Nam. Việt Nam trở thành một tỉnh tiêu thụ hàng hóa của Tầu. Nghĩ đến việc người Việt tỵ nạn gửi tiền về cho thân nhân để tiêu thụ những rác rưởi mà Tầu thải xuống, thật là đau lòng.

3) Mỗi dự án của Việt Nam đều có “gói quà Đo-la“ kèm theo. Trung quốc bỏ ra USD.10 tỉ để trích ra làm quà. Nhận quà và cúi đầu dâng Dự án, đó là nối giáo cho giặc để giặc xuất cảng nhân công và thiết bị sang Việt Nam. Những nhà máy cũ của Tầu sẽ được chuyển sang Việt Nam.

4) Liên hệ với các Lãnh đạo đảng là những con cháu hay bạn bè trước đây du học tại Trung quốc. Du học tại Bắc Kinh, có những người đã lập gia đình với người Tầu, hoặc vợ hoặc chồng. Chính những người này làm môi giới, hoặc liên doanh buôn bán hàng hóa Tầu hoặc lấy Dự án cho Trung quốc.


Thâm ý xa thải rác rưởi Kinh tế Trung quốc cho những nước nghèo Á châu, nếu có những trở ngại tại Phi-luật-tân, Nam Dương... chẳng hạn, thì nó rất dễ dàng thực hiện cho Việt Nam bởi vì Lãnh đạo đảng CSVN đã trở thành đầy tờ bán ngay Lãnh Thổ và Lãnh Hải của Tổ Tiên cho Trung quốc rồi.